Z Życia
Akademii Medycznej
w Warszawie

• Z Senatu
• Uchwała nr 3 Senatu AM
• Informacje Rektora
• List Kardynała Glempa
• Życzenia Dziekana Papieskiego Wydziału Teologicznego
• Pismo do Senatorów AM
• J. Tatoń - Sprawozdanie Komisji ds. Informacji i Wydawnictw
• J. Tatoń - System kształcenia: Podyskutujmy, co może przynieść XXI wiek?
• Z posiedzenia KBN
• P. Muldner-Nieckowski: Głos w sprawie wydawnictwa.....
• Lista filadelfijska (ISI)
• E. Rużyłło - Studenci medycyny - podchorążowie z Ujazdowa
• T. Kocon - Jubileusz prof. A. Danysza
• Z żałobnej karty
• M. Błaszczyk-Kostanecka
• S. Jabłońska: Prof. T. Chorzelski
• M. Krotochwil-Skrzypkowa
• Apel do studentów

---

Z SENATU

• Na posiedzeniu w dniu 22 lutego 1999 r. Rektor wręczył nominacje MZiOS na stanowiska profesorów zwyczajnych:
• prof. dr hab. Wiesławowi Jędrzejczakowi,
• prof. dr hab. Jackowi Karolowi Szmidtowi,
• prof. dr hab. Piotrowi Zaborowskiemu,
• prof. dr hab. Stanisławowi Józefowi Zającowi.
• Następnie Rektor zapoznał zebranych z treścią pisma, jakie otrzymał od przewodniczącego Konferencji Rektorów - prof. S. Konturka. Pismo dotyczyło koncepcji włączenia uczelni medycznych pod bezpośredni nadzór MEN oraz likwidacji MZiOS.
• Senat upoważnił JM Rektora do wysłania pisma do prof. S. Konturka, w którym ponownie przedstawione zostanie stanowisko o podległości naszej Uczelni MZiOS.
• Prof. J. Kossakowski - przewodniczący Uczelnianej Komisji Wyborczej poinformował o rozpoczęciu prac przez tę komisję (komunikaty Komisji drukujemy na następnych stronach).
• Prof. B. Gutkowska przedstawiła osobę i osiągnięcia naukowe prof. dr hab. R. Paruszewskiego, zwracając się do Senatu z wnioskiem o wyrażenie zgody na powołanie go na stanowisko profesora zwyczajnego w Katedrze i Zakładzie Chemii Leków.
• Prof. dr hab. S. Maśliński – prodziekan II WL scharakteryzował osobę oraz osiągnięcia naukowe i dydaktyczne prof. dr hab. Andrzeja Langnera prosząc o wyrażenie zgody w sprawie powołania go na stanowisko profesora zwyczajnego w Katedrze i Klinice Dermatologicznej.
• Zwrócił się także do Senatu z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie powołania na stanowisko profesora nadzwyczajnego dr hab. W. Łady w Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych i Hematologii.
• Dziekan I WL - prof. dr hab. W. Gliński zwrócił się do Senatu o opinię w sprawie powołania na stanowiska profesorów nadzwyczajnych:
• dr hab. Joanny Matuszkiewicz-Rowińskiej - w Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych i Nefrologii,
• dr hab. Hanny Wolskiej - w Katedrze i Klinice Dermatologicznej,
• dr hab. Bogdana Michałowicza - w Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej i Chorób Wątroby,
• dr hab. Bogdana Ciszka – w Zakładzie Anatomii Prawidłowej.
  Wszystkie kandydatury uzyskały akceptację Senatu.
• Prof. dr hab. W. Gliński - poinformował o toczącym się postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie tytułu doktora honoris causa AM w Warszawie byłemu rektorowi i emerytowanemu profesorowi naszej Uczelni prof. dr hab. J. Nielubowiczowi.
• Prof. dr hab. S. Maśliński zaproponował utworzenie Katedry i Kliniki Okulistyki na bazie Kliniki Okulistyki II Wydziału Lekarskiego. Przedstawił sytuacje Kliniki, jej obsadę kadrową, zaznaczył, iż posiada ona doskonałe warunki lokalowe oraz sprzęt medyczny wysokiej klasy. Prowadzona w Klinice działalność leczniczo-usługowa zapewniła jej wysoką renomę i uznanie.
  Po dyskusji Senat propozycję przyjął.
• Prof. dr hab. J. Piekarczyk – Prorektor ds. Dydaktyczno-Wychowawczych przedstawił zebranym propozycję, w której Sekcja Szkolenia Podyplomowego jako część Działu Organizacji Nauczania, stanowiłaby jednocześnie zaplecze administracyjne Oddziału Kształcenia Podyplomowego. Kierownik Sekcji kierowałby biurem Oddziału Kształcenia Podyplomowego w składzie 3 osób. Powołanie Oddziału nie powodowałoby potrzeby zwiększenia zatrudnienia. Kierownik Oddziału powinien być wybierany przez Uczelnianie Kolegium Elektorów, powinien także pełnić funkcję przewodniczącego Rady Oddziału Kształcenia Podyplomowego.

Po dyskusji Senat jednomyślnie zaakceptował Koncepcję powołania Oddziału Szkolenia Podyplomowego.
• Prof. dr hab. J. Pachecka poinformował, iż do zadań Senackiej Komisji ds. Rozwoju Kadry należy m.in. opracowanie zasad i kryteriów nadawania tytułu profesora zwyczajnego i nadzwyczajnego oraz opracowanie kryteriów ustalania liczby etatów w szpitalach klinicznych, tak by zapewnić właściwą działalność dydaktyczną, naukową i kliniczną. Powołano specjalne zespoły opracowujące te kryteria dla klinik zabiegowych, niezabiegowych itp. Prace te przez pewien czas przebiegały bardzo intensywnie, jednak zostały wstrzymane w związku z niepewnością co do losu szpitali klinicznych i ich podległości Rektorowi. W obecnej sytuacji prace te mogą zostać zakończone w ciągu 2-3 miesięcy.
• Prof. dr hab. J. Tatoń przedstawił sprawozdanie z działalności Senackiej Komisji ds. Informacji Naukowej (drukujemy je na dalszych stronach).
• Rektor prof. dr hab. A. Górski poinformował, że na spotkanie zaproszony został prof. W. Sawicki i prof. L. Skulski z komisji ds. prowadzenia w imieniu władz Uczelni rozmów nt. koncepcji wspólnej budowy Biblioteki AM i Głównej Biblioteki Lekarskiej.
• Prof. dr hab. W. Sawicki przedstawił dwie koncepcje współpracy z GBL:
• pierwsza to taka, by w jednym budynku znalazły siedzibę dwie odrębne biblioteki;
• druga koncepcja zakłada, iż powstałaby jedna biblioteka, która nosiłaby nazwę inną niż GBL, a w skład której wchodziłaby biblioteka AM. Z planem tym związana jest również koncepcja personalna.
Na czele biblioteki stanąłby dyrektor mianowany przez Ministra ZiOS. Jego pierwszy zastępca, mianowany również przez Ministra ZiOS, ale na wniosek Rektora AM, pełniłby funkcje Dyrektora Biblioteki AM i byłby członkiem jej Senatu. Wedle tej koncepcji Rektor AM miałby wpływ na skład Rady Naukowej tej biblioteki, co pozwoliłoby właściwie reprezentować interesy AM. Istniałaby także możliwość wybudowania na potrzeby AM filii biblioteki, np. przy ul. Oczki, gdzie odbywa się większość zajęć dla studentów lat I – III.
Projekt wywołał ożywioną dyskusję. Podsumowując Rektor prof. A. Górski stwierdził, iż w celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości komisja w składzie: prof. J. Komender, prof. L. Skulski i prof. W. Sawicki powinna zwrócić się do dyrektora Kapuścika, który zajmuje się tą sprawą z ramienia MZiOS, aby przedstawił on swoją wizję rozwiązania tego problemu, a jeśli nie będzie w stanie tego zrobić i poddać swojego projektu pod dyskusję, to AM opracuje i przedstawi własną koncepcję.
Senat zaakceptował przedstawiony przez JM Rektora wniosek.

Komunikaty i wolne wnioski
 

• Prof. dr hab. S. Moskalewski przedstawił zebranym utrudnienia, na jakie napotykają pracownicy naszej Uczelni, którzy poprzez internet próbują uzyskać dostęp do publikacji w specjalistycznych czasopismach zagranicznych. Na stronach internetowych pojawiają się streszczenia takich artykułów, ale z ich pełną treścią można zapoznać się dopiero po podaniu numeru swojej karty kredytowej. Czy w związku z tym nie byłoby możliwe wykupienie przez AM karty kredytowej przeznaczonej  właśnie do tych celów?
• Karta taka mogłaby się znajdować w dyspozycji dyrektora biblioteki i korzystanie z niej możliwe byłoby tylko za jego zgodą.
• Kwestor AM mgr H. Biernacka zapewniła, że spróbuje znaleźć korzystne rozwiązanie tej sytuacji.

Uchwała Nr 3/99 Senatu 
Akademii Medycznej w Warszawie z dnia 22 marca 1999 r.

w sprawie: poparcia stanowiska Senatu Uniwersytetu Warszawskiego
zawartego w Uchwale Nr 237 z dnia 17.03.1999 r.
 
Na podstawie & 21 ust.1 pkt. 30  Statutu Akademii Medycznej w Warszawie, uchwala się co następuje:

1. Senat Akademii Medycznej w Warszawie solidaryzuje się z Uchwałą Nr 237 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 17.03.1999 r. popierającą Rektora w sprawie trybu postępowania w przypadku stwierdzenia uzyskania tytułu zawodowego magistra (licencjata) w wyniku przedstawienia pracy magisterskiej (licencjackiej) stanowiącej plagiat.

2. Naszym zdaniem, problem ten wymaga podjęcia działań i decyzji generalnych oraz poparcia licznych inicjatyw, które podejmują inne Uczelnie Wyższe w Polsce w celu wyeliminowania tych przypadków, gdzie uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub licencjata odbyło się w wyniku plagiatu.

3. Apelujemy o wprowadzenie właściwych zmian w ustawie o szkolnictwie wyższym by w przypadku stwierdzenia ewidentnego naruszenia zasad rzetelności w procesie nadawania tytułów naukowych, Uczelnie w ramach swojej autonomii, mogły unieważniać nabyte nabyte na nieuczciwej drodze.
 

 Powrót do spisu treści

---

INFORMACJE REKTORA

PISMO DO SENATORÓW AM

    W dniu 18 stycznia, po kilku interwencjach doszło w końcu do mojego spotkania z V-Prezesem firmy Hochtief Polska i Dyrektorem BUDOKOR (firma wznosząca Rektorat). W czasie tego spotkania po raz kolejny omawiano problemy przyspieszenia budowy Rektoratu, jak również sponsorowania przez firmę BUDOKOR Samorządu Studenckiego naszej Uczelni.
    Oświadczono mi, że warunkiem ewentualnego zakupienia xero dla studentów naszej Uczelni jest moja pisemna deklaracja o preferowaniu ww. firmy przy realizacji ewentualnych dalszych planów inwestycyjnych Uczelni. Z oczywistych powodów (m.in. z uwagi na sprzeczność takiego postępowania z ustawą o zamówieniach publicznych i przetargach) odrzuciłem tę propozycję wyrażając jednocześnie zaskoczenie, że w ogóle została złożona.
    W dalszym ciągu niełatwej skądinąd dyskusji przypomniałem treść pisma BUDOKOR z dnia 17.09.98, w którym przedstawiono niezwykle korzystną ofertę przyspieszenia budowy Rektoratu dzięki kredytowi uzyskanemu przez tę firmę (nie zaś AM). Oznaczałoby to możliwość znacznie wcześniejszego wzniesienia budynku Rektoratu z minimalnym jedynie obciążeniem budżetu Uczelni (tj. jednorazowo ok. 60 tys. zł zamiast corocznie > 130 tys. zł jako skutek pożyczki).
    Zupełnie niespodziewanie kilka dni później BUDOKOR odwołał jednak tę ofertę pod pretekstem rzekomego niedotrzymania przez Uczelnię terminu odpowiedzi (mimo że podana w ofercie data przekraczała znacznie datę wycofania oferty przez BUDOKOR).
    Poinformowałem również, że uzyskana przeze mnie opinia prawna (rozesłana w swoim czasie senatorom Uczelni) negatywnie oceniła takie postępowanie firmy.
    Moi interlokutorzy nie potrafili udzielić wyjaśnienia dla takiego postępowania, zapewnili jednak, że do końca stycznia br. otrzymamy wycofaną uprzednio ofertę.....
    Ponieważ tego terminu również nie dotrzymano, w moim piśmie z dnia 11 lutego br. skierowanym do V-Prezesa Hochtief Polska i Dyrektora BUDOKOR wyraziłem zaniepokojenie zaistniałą sytuacją. Stwierdzam, że do dnia dzisiejszego (9 marca) nie otrzymałem ani obiecanej oferty, ani żadnej odpowiedzi na moje ww. pismo.
    Jeśli jednak można wznosić Rektorat na podstawie umowy wartości ponad 4 mln USD, której Rektor nie podpisał (nie parafował jej zresztą nikt z kierownictwa Uczelni: prorektorzy, dyrekcja administracyjna, kwestor) trudno się właściwie dziwić zaistniałym wydarzeniom.

Rektor AM
A. Górski
Powrót do spisu treści

---

SPRAWOZDANIE SENACKIEJ KOMISJI DS. INFORMACJI NAUKOWEJ I WYDAWNICTW

Prof. dr hab. Jan Tatoń - przewodniczący Komisji
 
 W okresie kończącej się kadencji Komisja odbyła szereg zebrań i dyskusji, służyła opiniami w różnych sprawach.
 Obejmowały one 4 główne kierunki działalności w zakresie informacji i wydawnictw.

1. Działalność Biblioteki AM.
2. Działalność Działu Wydawnictw.
3. Problemy informatyzacji procesu dydaktycznego i badań naukowych.
4. Wydawanie biuletynu "Z Życia Akademii Medycznej w Warszawie".
Są to sfery funkcji Uczelni stanowiące przedmiot zainteresowania wielu osób, grup i instytucji. Udział Komisji miał więc charakter jednego z wielu czynników kształtujących nabywanie, przetwarzanie i udostępnianie informacji naukowej i zawodowej oraz pracę działu wydawnictw. Powrót do spisu treści

---

I. Działalność Biblioteki Głównej AM (oprac. mgr M. Kurpeta)

Poza działalnością podstawową:

• gromadzeniem,
• opracowaniem,
• udostępnianiem,
• informacją naukową.
Biblioteka Główna zorganizowała dwie wystawy – kiermasze książek:
• dla studentów - książki polskie w BGAM;
• dla pracowników naukowych - książki zagraniczne w filii BG na ul. Banacha 1A.

Największym sukcesem było uzyskanie dotacji w kwocie 140.000 zł z programu "Internet dla Lekarzy" w konkursie ogłoszonym przez Fundację im. Stefana Batorego.

15 grudnia 1998 roku odbyło się otwarcie Multimedialnej Czytelni Internetowej w Czytelni Głównej Biblioteki, w której znajduje się 12 komputerów z dostępem do sieci internet.
W Czytelni Czasopism uruchomiono 4 stacje robocze. Ponadto z dotacji zakupiono: serwery, skanery, drukarkę, nagrywarkę CD-ROM, inne urządzenia.
Biblioteka opracowała własne strony www w internecie, na których znajdują się informacje ogólne o bibliotece, godziny otwarcia, adresy e-mailowe, listy czasopism, listy nowych książek, przewodnik w języku polskim "Jak korzystać z Medline'a", katalog Wypożyczalni Studenckiej oraz bazy własne:

• Bibliografia Publikacji Pracowników AM;
• Serwis programów edukacyjnych z dziedziny medycyny i nauk pokrewnych oraz
• bieżące informacje o szkoleniach i kursach dla lekarzy prowadzonych przez BGAM;
• polskie Akademie Medyczne w internecie,
• wykaz polskich medycznych list dyskusyjnych.
 Do 10 marca br. zarejestrowano 12.973 odwiedzin na tych stronach.
 Rozpoczęto organizację Centrum Internetu Medycznego BGAM, w grudniu 1998 oraz styczniu i lutym odbyło się 6 wykładów na temat zasobów medycznego internetu.
W każdą sobotę odbywają się ćwiczenia z korzystania z internetu dla wszystkich zainteresowanych.

ODWIEDZINY

 W 1998 roku zarejestrowano odwiedziny 33.111 czytelników, którym na miejscu udostępniono 76.625 jednostek (woluminów książek i czasopism, kaset video); poza bibliotekę wypożyczono 37.889 jednostek.
Wypożyczalnia międzybiblioteczna zrealizowała 1909 zamówień z innych bibliotek polskich i zagranicznych (głównie odbitki artykułów z czasopism). Dla pracowników AM sprowadzono 795 odbitek z innych bibliotek.

PROBLEMY

1. Tak jak w latach poprzednich największym i najważniejszym problemem jest brak miejsca dla użytkowników, zbiorów i komputerów. Doraźnie niezbędne jest uzyskanie pomieszczenia magazynowego o powierzchni 80-100 m2. Sytuacja jest katastrofalna.
2. Należy zapewnić środowisku bibliotekarskiemu większy wpływ na kształtowanie programu i organizacji przyszłej Uczelnianej Biblioteki.
3. Istnieje też stała potrzeba zwiększenia nakładów na przetwarzanie i udostępnianie informacji metodami multimedialnymi.

Powrót do spisu treści

---

II. Dział Wydawnictw (oprac. mgr M. Zielonka)

1. Skrypty.

Zadaniem Działu Wydawnictw jest dostarczenie studentom niezbędnych skryptów, uzupełniających wiedzę zawartą w podręcznikach, dostarczenie materiału „w pigułce", zebranie materiału z różnych źródeł, nieraz trudno dostępnych, w jednym tomie. Tak więc ze skryptami typu „wskazówki do ćwiczeń" współistnieją skrypty monograficzne, które bądź wyprzedzają powstanie podręcznika (są jego pierwszą „roboczą" wersją), bądź zawierają wiedzę w wersji skondensowanej, wystarczającej studentowi odbywającemu 2 tygodniowy cykl zajęć. Mamy więc „Pediatrię" w 17 tomach, „Podstawy immunologii klinicznej", „Ortopedię", „Anestezjologię", „Transplantologię kliniczną", „Zarys pneumonologii", „Neurochirurgię", jak i skrypty (stale uaktualniane) z histologii, biochemii czy fizjologii. W tej chwili mamy w sprzedaży 42 tytuły, które z grubsza pokrywają zapotrzebowanie studentów medycyny. Gorzej jest ze skryptami dla przeszłych stomatologów – wznawiamy „Fizjologię narządu żucia", „Pedodoncję" i „Ortodoncję", choć oczekiwania studentów są o wiele większe. Narzekają studenci farmacji – z tego wydziału jest toksykologia, mikrobiologia (dla farmaceutów), „Farmacja stosowana i kliniczna" dla kierunku aptecznego. Mamy możliwości techniczne by ofertę tę poszerzyć, byleby tylko byli autorzy, którzy zechcą dla nas pisać.

Skrypty nasze mają niskie nakłady – szczególnie dotyczy to pozycji anglojęzycznych. Nierzadko wydajemy skrypt w nakładzie 70-100 egz. Nie ma sensu drukować takiego skryptu w „opłacalnym" nakładzie 1000 egz., gdyż przy tej liczbie studentów, która znajduje się na danym roku, skrypt sprzedawałby się przez 12 lat, dezaktualizując się i zamrażając pieniądze (pomijam problem, gdzie taki skrypt mielibyśmy przechowywać, żeby nie zniszczył się). Koszt jednostkowy niskonakładowego skryptu jest bardzo wysoki (szczególnie przy pierwszym rzucie nakładu, gdy płacimy honorarium) i nie możemy zrekompensować go ceną, gdyż skrypt o zbyt wysokiej cenie zostaje kupiony w 1 egzemplarzu i kserowany.

2. Marketing skryptów i wydawnictw Uczelni.

Byłam ostatnio w Krakowie na kursie „Marketing wydawniczy", gdzie miałam okazję skonfrontować swoje problemy i przemyślenia z kolegami z 20 wydawnictw akademickich z całej Polski. Byli to przedstawiciele np. Wyższej Szkoły Bankowej z Poznania, uczelni istniejącej tylko 4 lata, płatnej, czy szkół biznesowo-menadżerskich, których podręczniki „Prawo bankowe", czy „Konstytucja RP w pytaniach i odpowiedziach" osiągają wysokie nakłady, mają o wiele większy krąg czytelników, niż te, które kierowane są do wąskiej grupy zawodowej. Inna jest też sytuacja np. KULu, który wydał encykliki papieskie  w nakładzie ....750 000 (!) egzemplarzy, co pozwoliło zarobić znaczne pieniądze i wyposażyć drukarnię w najnowocześniejszy sprzęt.

3. Baza poligraficzna.

Nasza baza poligraficzna to 3 komputery, w tym tylko jeden o przyzwoitych parametrach, 2 copyprinty: Meti (ten bardzo już wyeksploatowany) i Gestetnera oraz „Konika", którą mamy w leasingu od pół roku. Sprzęt ten pozwala na przyzwoitym poziomie drukować skrypty w wersji czarno-białej. Jestem w trakcie rozmów z introligatorami, bo chciałabym zmienić sposób oprawy skryptów. Pragnęłabym drukować ładniejsze, kolorowe okładki i kleić je, a nie szyć, jak dotychczas, drutem. Mam nadzieję załatwić tę sprawę w najbliższym czasie.

4. Inne wydawnictwa.

Skrypty nie są jedynym obszarem, na którym się poruszamy. Drukujemy habilitacje (10 w 1998 r.), testy (z 28 przedmiotów), przewodniki dydaktyczne, bardzo wiele druków akcydensowych – od rozporządzeń Rektora, po nuty dla naszego chóru.
W ciągu roku 1998 zadrukowaliśmy 500 000 ark. papieru, zużyliśmy prawie 6.000 matryc. Trzeba pamiętać, że poza falcowaniem, które wykonuje maszyna, każdy skrypt trzeba ręcznie złożyć, zebrać, przyciąć.
Porównując naszą bazę, ilość tytułów i nakłady naszych skryptów trudno nazwać nas wydawnictwem uczelnianym, jesteśmy skromnym Działem Wydawnictw, dysponującym małą poligrafią i w miarę naszych możliwości staramy się spełniać potrzeby Szkoły. Niezmiennie brakuje nam pomocy informatyka, który pokazałby jak można udoskonalić formę graficzną skryptów. Trzeba też mieć świadomość, że przy pensjach, jakie oferuje Uczelnia, żaden drukarz z prawdziwego zdarzenia nie zechce tu pracować. Zawsze będą to ludzie przyuczeni do zawodu i chwała za to (co może potwierdzić spora liczba osób przychodzących do nas na testy), że są to osoby kompetentne, chętne do pracy i lubiące ją.

Problemy.

Jak zmienić istniejący Dział Wydawnictw AM w rentowną Uczelnianą oficynę wydawniczą wzorem wielu innych uczelni na zachodzie - istniejące skrypty mogłoby się łatwo przekształcić w podręczniki. Należy w tym zakresie podjąć prace organizacyjne.

Powrót do spisu treści

---

III. Informatyzacja Akademii Medycznej (oprac. prof. dr hab. R.Rudowski)

Poruszono 3 zagadnienia wiążące się z informatyzacją Akademii Medycznej w Warszawie:

• informatyzacja Biblioteki Głównej i jej filii;
• komputerowo wspomagane kształcenie medyczne;
• modelowanie biomolekularne.

1. Informatyzacja Biblioteki Głównej i jej filii.

    Informatyzacja Biblioteki Głównej i jej filii, mimo osiągniętego już postępu, jest nadal pilnym zadaniem naszej Uczelni.
W dniu 15 grudnia 1998 roku odbyło się otwarcie Multimedialnej Czytelni Internetowej w gmachu na ul. Oczki 1. Fundacja im. S. Batorego udzieliła wsparcia finansowego, które umożliwiło zakup sprzętu komputerowego. Czytelnia ta cieszy się dużą popularnością.
    Pierwsze stanowisko komputerowe (z bazą Medline) w Bibliotece Głównej zostało uruchomione w 1991 roku. W 1997 roku Biblioteka została połączona z Internetem. Od 27.06.1997 udostępniono stanowiska komputerowe w filii Biblioteki Nr 2 w CSK AM przy ul. Banacha 1A. Sieć w filii Biblioteki jest przedłużeniem sieci wewnętrznej Zakładu Informatyki. Serwer biblioteczny pracuje pod kontrolą systemu Linux (wersja systemu Unix). Komputery dla filii Biblioteki Nr 2 (obecnie 5 szt.) wypożyczył Zakład Informatyki do czasu uzyskania środków na sprzęt przez Bibliotekę. Bardzo pilną potrzebę stanowi zakup drukarki dla tej filii oraz stolików do komputerów. Dziennie z usług komputerowych filii korzysta od 5 do 12 użytkowników, w tym studenci i lekarze. Istotną dla użytkowników cechą jest dostęp bez hasła do baz danych Medline, Cancerlit, Biomedical Collection znajdujących się na serwerach Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania UW. Niedawno – wychodząc naprzeciw prośbom użytkowników, godziny pracy filii nr 2 zostały przedłużone tak, że filia i komputery są dostępne w poniedziałki i czwartki w godz. 10-17.
    Należy kontynuować starania o rozwój informatyzacji w bibliotekach uczelnianej sieci bibliotecznej. Środki na rozwój informatyzacji są ograniczone. Przy tak ograniczonych środkach finansowych, które nie wystarczają na budowę sieci szpitalnych, należy przeznaczać te środki przede wszystkim na komputeryzację bibliotek stanowiących „okno na świat" w sensie dostępu do Internetu. Jak pisał w 1996 Marc Frisse, Dyrektor Biblioteki w Szkole Medycznej Uniwersytetu Waszyngtona w St. Louis i znany autorytet w dziedzinie informatyki medycznej: „Biblioteki powinny uzyskać dostęp do Internetu jak najszybciej, nawet jeżeli w grę wchodzi połączenie tylko przez modem i linię telefoniczną. Dostęp do Internetu stwarza pracownikom bibliotek okazję do podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych i dostarczania bieżących informacji studentom, lekarzom i administratorom służby zdrowia".
 
2. Komputerowo wspomagane kształcenie medyczne. Multimedialne medyczne programy edukacyjne

    Ze środków programu Tempus JEN 04272 zakupiono 30 multimedialnych, medycznych programów edukacyjnych. A oto ich lista zawierająca dziedziny medycyny (w danej dziedzinie może występować kilka programów): Medycyna przypadków nagłych (dzieci + dorośli), reumatologia, anatomia, dermatologia, hematologia, immunologia, ortopedia (atlas + chirurgia ortopedyczna), neurologia, choroby zakaźne, okulistyka, pediatria, interna, anestezjologia, patologia, baza danych leków stosowanych w anestezjologii i intensywnej terapii, wstęp do obrazowania diagnostycznego, podręcznik Merck'a – diagnoza i praktyka, urologia, radiologia – anatomia dla techników radiologii, radiologia – mammografia, medycyna rodzinna.
    W niedalekiej przyszłości programy te zostaną udostępnione studentom w laboratorium komputerowym Zakładu Informatyki w CSK AM przy ul. Banacha 1A.
Pojawiają się 2 problemy:

a) programy są napisane w języku angielskim; czy ich wykorzystanie nie zuboży polskiego słownictwa medycznego studentów ?
b) jak wygląda ich dopasowanie do istniejącego programu nauczania ?
Zwracam się z uprzejmą prośbą do Kierowników Klinik i Zakładów AM, by po ich uruchomieniu dokonali oceny i podzielili się swoimi uwagami na temat ich przydatności w istniejącym programie nauczania.

3. Modelowanie biomolekularne

    W niedługim czasie zostanie uruchomiona w Zakładzie Informatyki Medycznej nowa maszyna 02 firmy Silicon Graphics, która wraz z zakupioną w ramach programu Tempus licencję na oprogramowanie Molecular Simulations stworzy możliwości badań w dziedzinie modelowania biomolekularnego. Na moją prośbę prof. Marek Niezgódka – Dyrektor Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania UW, wyraził zgodę na zorganizowanie dla pracowników AM kursu: „Wykorzystanie narzędzi modelowania biomolekularnego do określenia struktury przestrzennej białek".
    Modelowanie biomolekularne stwarza możliwość określenia struktury przestrzennej białek w sytuacjach, gdy określenie tej struktury metodami eksperymentalnymi nie jest możliwe. Licząc na zainteresowanie lekarzy, a szczególnie pracowników Studium Medycyny Molekularnej AM, proszę o zgłoszenia chętnych do Zakładu Informatyki Medycznej AM z podaniem zakresu zainteresowań: Tel/fax: 658-29-97, e-mail: Robert.Rudowski@amwaw.edu.pl
 O zebraniu informacyjnym zainteresowani zostaliby powiadomieni w późniejszym terminie.
 Oczekiwania organizatorów kursu: podstawowe umiejętności w obsłudze komputera.

Problemy:
1. Kontynuacja informatyzacji dydaktyki i badań w sposób praktyczny, upowszechnianie metody.
2. Rozszerzenie pozabudżetowych źródeł finansowania (KBN, źródła europejskie, inne?).
3. Rozszerzenie informatyki na studia podyplomowe – wspólnie z Oddziałem Kształcenia Podyplomowego.

Powrót do spisu treści

---

IV. Miesięcznik informacyjny „Z Życia Akademii Medycznej w Warszawie"

Znajduje się on pod bieżącą opieką Komisji.
    Miesięcznik ten uzyskał w 1998 roku ulepszoną formę graficzną, ukazuje się regularnie co miesiąc w nakładzie 300-400 egzemplarzy. Na tle tego typu wydawnictw innych uczelni wyróżnia się pozytywnie. Jak to wynika z analizy jest czytany, nie zalega na półkach.
    Utrudnieniem w pracy redakcyjnej jest niezbyt wysoka aktywność naszego środowiska w nadsyłaniu w formie artykułów swoich przemyśleń, artykułów oceniających, dyskusyjnych, tworzących wyobrażenie o tożsamości Uczelni i wizji jej rozwoju. Jest wielu Czytelników, którzy wyrażają żal, że w miesięczniku nie pisze się o ich osiągnięciach. Są oni jednak zawsze proszeni o własne opracowania w tym zakresie. Potencjalni Autorzy najczęściej jednak nie przekraczają granicy obietnic.
    Redakcja kilkakrotnie rozesłała do wszystkich zachętę do nadsyłania materiałów. Stale ją podtrzymuje. Nie spełnili także swoich pisarskich obietnic studenci.
    W sumie głównym problemem miesięcznika jest wytworzenie aktywniejszej współpracy autorskiej z całym środowiskiem naszej Uczelni.

Powrót do spisu treści

---

 
SYSTEM KSZTAŁCENIA - PODYSKUTUJMY CO MOŻE PRZYNIEŚĆ XXI WIEK ?

Prof. dr hab. med. Jan Tatoń – kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych AM
 

Tendencje i potrzeby. Kierunki reform.

    Szkoły wyższe jednocześnie przechodzą okres adaptacji do nowych wymogów warsztatowych i merytorycznych w zakresie nauki i dydaktyki oraz do zmieniających się potrzeb społecznych i warunków ekonomicznych. Należy przewidywać coraz ściślejsze ich powiązanie z życiem kraju, regionów i miast. Jednocześnie wzrastać będzie powiązanie uczelni z nurtem nauki światowej, upowszechni się forma nauczania ustawicznego. Te już istniejące w naszym szkolnictwie tendencje będą szybko umacniać się w przyszłości.
    Będą to zapewne następujące kierunki:

1. Wszyscy kwalifikujący się intelektualnie i moralnie do studiów młodzi uzyskiwać będą miejsca w szkolnictwie wyższym.
2. Wymogi w czasie studiów będą się zwiększać aż do wyrównania poziomu światowego.
3. Proces reformy organizacyjnej odbywać się będzie z coraz większym udziałem młodzieży, jest to proces ciągły.
4. Uczelnie uzyskują do spełnienia swych zadań coraz pełniejsze środki materialne od państwa, a naukę uzna się za jedną z najważniejszych społecznych sił rozwoju kraju.
5. Zatrudnienie absolwentów opierać się będzie tak o kryteria wartości osobistej absolwenta, jak i potrzeb gospodarczo-społecznych regionu i kraju.
6. Rozwój całego szkolnictwa ulegnie integracji z rozwojem naukowo-kulturalnym, socjalnym społeczeństwa oraz wzrastaniem szansy ekonomicznej.

    Ogólne cechy studiów. Jeżeli założyć, że lekarz przystępuje do pracy w 25 roku życia, a kończy pracę zawodową w 65 roku życia, to przyszłość tę określić można okresem 40 lat. W ciągu takiego okresu, jak to wynika z wyliczeń ekonomistów, ulega wymianie około 80% produktów i technologii przemysłowych. Dotyczy to także produktów i technologii medycznych, a więc leków, narzędzi diagnostycznych, technik badawczych stosowanych w naukach medycznych i w ochronie zdrowia. Można także stwierdzić, że absolwentowi medycyny pod koniec jego pracy zawodowej przydaje się tylko około 10% wiadomości i umiejętności nabytych w czasie studiów. Dodatkowo świat zawodowy, w którym będzie obracał się lekarz, w niedalekiej przyszłości cechować się będzie:

1. integracja międzydyscyplinarną nauki,
2. integracją nauki i praktyki,
3. naukowo uzasadnioną organizacją pracy.
Kształcenie studenta musi to uwzględniać.

    Do tego celu studia muszą charakteryzować:

1. Demokratyczność kształcenia.

    Konieczne jest zapewnienie wszystkim uczniom i studentom równego startu, przystosowanie treści i metod kształcenia do rzeczywistych zainteresowań i potrzeb jednostek, a oprócz tego reorganizacja całego systemu kształcenia i wychowania zgodnie z postulatem ciągłości.

2. Ciągłość kształcenia.

    Za ciągłością kształcenia i wychowania przemawia naturalna obserwacja wskazująca, że człowiek świadomie lub nieświadomie uczy się przez całe swoje życie, odnosząc przy tym największe korzyści wskutek wpływów, jakim podlega ze strony swego otoczenia oraz oddziaływań, jakie sam podejmuje wobec środowiska, w tym przede wszystkim zawodowego. Wychowanie ustawiczne nie będzie się właściwie nigdy kończyć. Ludzie będą się uczyć w stosownym dla każdej jednostki tempie, znikną egzaminy nastawione na tzw. selekcję negatywną, dużego znaczenia natomiast nabiorą bodźce i wybory pozytywne. W procesie kształcenia eksponowane będzie samodzielne zdobywanie wiedzy, obecne mniej lub bardziej mechaniczne przekazywanie informacji winno ulec ograniczeniu. Nastąpią przemiany, które przekształcą człowieka w "istotę uczącą się", szkołę wyższą w placówkę organizującą samodzielne uczenie się, a nauczyciela w przewodnika i konsultanta studentów.

3. Elastyczność kształcenia - indywidualizacja.

    Elastyczność jest logiczną konsekwencją ciągłości kształcenia. Potrzeby intelektualne i zainteresowania ludzi mają charakter dynamiczny, zmieniają się, pogłębiają i rozszerzają zarówno pod wpływem rozwoju psychofizycznego, jak nauki i pracy zawodowej. W tych okolicznościach ani programy kształcenia, ani metody, środki i formy ich realizacji nie mogą być sztywne, istnieją bowiem w dużej mierze w samym człowieku. Ta cecha systemu kształcenia winna najskuteczniej wyzwalać istniejące w jednostce potencjalne wartości i możliwości.

Zwiększenie roli wychowawczej uczelni

    W dzisiejszym społeczeństwie zapomina się zbyt często, że o wartości określonej zbiorowości ludzkiej decyduje w ostatecznym rachunku nie suma wiedzy przyswojonej przez członków tej zbiorowości, ale stosunek ludzi do tej wiedzy. Patrząc z tego punktu widzenia trzeba stwierdzić, że w wyższym szkolnictwie medycznym istnieją duże braki w zakresie kształcenia. Braki te polegają na osłabieniu związków pomiędzy współczesną wiedzą człowieka a jego kulturą wyrosłą na gruncie historycznej drogi jego dotychczasowego rozwoju. Dehumanizacja procesu nauczania jest podstawową chorobą dzisiejszych uczelni.
    Można się obawiać, że kierunki przemian w szkolnictwie wyższym, jakie się obecnie zarysowują, nie będą przeciwdziałać procesowi dehumanizacji. Odwrotnie, proces ten będzie się wzmagał w miarę nasycania szkół wyższych środkami technicznymi i osłabiania wiodącej roli wychowawców. Istnieje konieczność planowego przeciwdziałania temu procesowi.
    Pomiędzy uczelniami może się rozwijać rywalizacja o środki finansowe, o przyciągniecie wysoko kwalifikowanych kadr dydaktycznych, o coraz bardziej nowoczesne wyposażenie techniczne. W tej konkurencji atut efektywnych wyników badań, błyskotliwych osiągnięć technicznych może mieć przewagę nad statutem wszechstronności rozwoju wartości osobowych studentów.
    Proces przywrócenia właściwej rangi humanistycznej stronie kształcenia jest niełatwy. Wynika to bowiem z ciągle usztywnionej chociaż zmienianej struktury organizacyjnej uczelni, z jej schematycznego podziału na wydziały, instytuty, zakłady, które pomiędzy sobą w łonie tej samej uczelni współzawodniczą. W takim układzie strukturalnym zagadnienie kształcenia w sensie rozwijania osobowości i talentów indywidualnych jest mniej widoczne. Implikuje to konieczność elastyczności struktury uczelni, odrzucenie zasady anonimowości w wychowaniu i dydaktyce studentów.
    Jest to problem o podstawowym znaczeniu, nie tylko dla uczelni, ale także dla całego społeczeństwa. W przewidywaniu zmian w szkolnictwie wyższym w najbliższych latach nie powinno zabraknąć takich posunięć, które silnie wzmocnią najbardziej podstawową funkcję szkoły wyższej, to jest jej funkcję wychowawczą.

System kształcenia

    Stosując często mało elastyczne metody i środki kształcenia nie można  skutecznie wychowywać ludzi myślących samodzielnie i krytycznie, przygotowanych do działania w nowych i trudnych warunkach, wymagających umiejętności twórczego przewidywania zdarzeń, podejmowania optymalnych decyzji, wreszcie operatywnego posługiwania się już posiadaną wiedzą dla zdobywania nowej. A z takimi przecież warunkami zaczynamy mieć do czynienia. Chcąc im sprostać, trzeba dysponować bogatymi zasobami wiedzy i umiejętności; te zaś może współczesnemu człowiekowi zapewnić tylko taki system kształcenia i wychowania, którego podstawę stanowi dobrze przemyślana, całościowa strategia dydaktyczno-wychowacza. Jeżeli akceptuje się ideę permanentnego, ogólnego systemu kształcenia "uczącego się" społeczeństwa, należy podejmować działania w dwu kierunkach:

- wewnętrznych reform i ciągłego polepszania istniejących systemów kształcenia oraz
- poszukiwania innowacji i nowych możliwości (środków).
 
Kształcenie kadr dla opieki medycznej.

    Kształcenie kadr lekarskich i pomocniczego personelu, będąc drogim przedsięwzięciem, powinno, kiedy to jest możliwe, unikać fragmentacji i podziału oraz dążyć do zespolenia powiązanych programów nauczania, zespołów nauczających i środków. Odbywać się to może przez wprowadzenie wielozawodowych schematów kształcenia różnych członków zespołów opieki medycznej. Takie schematy stosujące międzydyscyplinarne zasady kształcenia powinny być integrowane z miejscową służbą zdrowia i w ten sposób powiązane z całym zakresem instytucji służących rozwojowi profilaktyki  i lecznictwa. Zamiast koncentrować się głównie na szpitalu, nauczanie medycyny i pomocniczego personelu powinno być zorientowane na problemy pacjenta („całkowite zdrowie").
    Systemy kształcenia dla opieki medycznej będą wobec tego oparte w przyszłości zapewne na następujących zasadach:

1. integracja szkolenia przed- i podyplomowego;
2. obniżenie barier zawodowych pomiędzy różnymi zawodami pracującymi w opiece medycznej;
3. strategia związków odnowy środowiska z rozwojem zdrowia indywidualnego rodziny i społeczeństwa;
4. wykorzystanie wszystkich jednostek usługowych opieki medycznej w procesie kształcenia.
    Jak wiemy, pojawiają się nowe i zmieniają swój charakter oraz zakres obecnie istniejące specjalności lekarskie. Dlatego lekarz kształcony przez szkołę medyczną musi być zdolny do przekwalifikowywania się, do usuwania ze swego zasobu wiedzy jednych, przeszkadzających postępowi elementów i nabywania innych, które z punktu widzenia postępu mają znaczenie pozytywne.
    Wynika więc z tego, że celem kształcenia musi być:
a) pewien zasób aktualnej wiedzy, umiejętności i sposobów zachowania się i reakcji zawodowych;
b) wytwarzanie twórczej postawy wobec zmian jakie zachodzą w medycynie i środowisku.

Technika i organizacja.

    Istnieje cały ciąg mniejszych, codziennych zdarzeń społecznych i zawodowych, w których lekarz zajmuje miejsce aktywnego uczestnika albo też miejsce osoby hamującej postęp. Szybki postęp techniczny polaryzuje postawy lekarskie; mogą one być względem życia społecznego negatywne lub pozytywne. Warunkiem zajmowania aktywnej postawy lekarza jest udział w kształceniu ustawicznym. W tym zakresie nie dotyczy to doskonalenia formalnego. System kursowy doskonalenia może mieć znaczenie tylko wtedy, kiedy pomaga, pobudza w doskonaleniu indywidualnym wynikającym z wewnętrznej motywacji lekarza.
    W nauczaniu konieczne jest bowiem, aby spełnić jego cele, ukazywanie problemów w ich rozwoju i w uwarunkowaniach. W ten sposób uczyć można dynamicznej struktury myślenia. Metodyka technotroniczna tylko wtedy może przynieść pożytek, gdy jej treści są należycie przystosowane do potrzeb studenta.
    Studia przeddyplomowe po 2000 roku będą zapewne różnić się od obecnych. Zmienią się również uczelnie reprezentujące ten typ studiów. Zostaną opracowane bardziej efektywne metody kształcenia i rozwiną się techniczne środki nauczania. Każdy student będzie miał własny magnetofon, tak jak obecnie pióro. Przemysł i jednostki ochrony zdrowia zainteresowane dopływem nowych kadr będą ściśle współpracowały z uczelniami, biorąc udział w szkoleniu studentów i wyposażeniu uczelni. Egzaminy stracą swój obecny charakter, a funkcje profesorów staną się bardziej funkcjami doradców niż egzaminatorów. Część studiów będzie odbywać się samodzielnie poza uczelnią (w terenie, za granicą) przy stałym kontakcie z doradcami (profesorami) i stałym dostępem do materiałów źródłowych.
    Szkoły wyższe będą powszechnie wyposażone i „nasycone" sprzętem służącym do magazynowania, przekazywania i rozpowszechniania olbrzymiej masy informacji, przy czym dostęp studentów do tych informacji będzie bardzo szybki, niemal natychmiastowy. Radio, telewizja, sieć łączności telefonicznej, radiokomunikacyjnej, satelitarnej powiążą wyższe uczelnie nie tylko pomiędzy sobą na terenie Polski, ale również z ośrodkami naukowymi za granicą. Urządzenia dalekopisowe, telekopiujące, wideogramofony, laboratoria językowe będą dostępne wszystkim studentom. Treść zbiorów bibliotecznych będzie magazynowana w pamięci wielkich komputerów.

Formy nauczania.

W zakresie form nauczania przewidywać można następujące problemy:

1. Obecne formy (wykłady, ćwiczenia, egzaminy) prowadzone są według merytorycznie dowolnych, ale tradycyjnie schematycznych programów. Przeżywają one kryzys, jako że nie są dostosowane do zasadniczego celu kształcenia, to znaczy do rozwijania zdolności samodzielnego uczenia się i myślenia oraz postępowania w pełni zgodnego z potrzebami społecznymi.W dyskusjach nad przyszłymi formami preferowane jest nauczanie studentów w małych grupach dobranych według zdolności i cech osobowych. Grupa taka powinna uczyć się samodzielnie i przechodzić indywidualne i zbiorowe zajęcia praktyczne pod podwójnym kierownictwem stałego opiekuna oraz specjalistów poszczególnych dziedzin działających w sposób zintegrowany. Zajęcia musiałyby się odbywać wg ogólnie przyjętego programu, ale intensywność i czas studiów byłyby określane możliwościami grupy. Konieczne jest przy tym położenie nacisku na samodzielne rozwiązywanie zadań dydaktycznych oraz szczególnie zadań praktycznych, za których wykonanie studenci ponosiliby pełną odpowiedzialność.

2. Zarówno nauczyciele jak i studenci muszą znać dokładnie ostateczny cel studiów i ich poszczególne etapy. Nauczający jak i studenci muszą w każdej chwili wiedzieć, jaką rolę w całości odgrywa studiowanie aktualnie zagadnienia i jaki ma być ostateczny profil i struktura wiedzy, umiejętności i cech osobowych absolwentów. Jedną z coraz ważniejszych dróg prowadzących do stworzenia odpowiedniego przepływu informacji wewnątrz uczelni jest umożliwienie studentom szerokiego i rzeczywistego udziału w jej zarządzaniu i funkcjonowaniu.

3. Związki między uczelnią a społeczeństwem. Istnieje konieczność wytworzenia skutecznego systemu przepływu informacji pomiędzy organizatorami kształcenia studentów i społeczeństwem. Ocena społeczna umiejętności lekarza musi stanowić sprzężenie zwrotne w kontroli skuteczności procesu dydaktycznego.

4. Integracja podmiotowa. Coraz większą uwagę należy zwrócić na integrację pionową przedmiotów, szczególnie przedmiotów podstawowych i klinicznych oraz chirurgii i chorób wewnętrznych. Wydaje się, że integracja poszczególnych zagadnień powinna się dokonać wokół nauki o chorobach wewnętrznych. Na każdym z etapów nauczania student winien dostrzegać nie tylko indywidualny, ale i społeczny sens zagadnienia. Nabierają tu znaczenia metody epidemiologiczne i inne umiejętności wchodzące w zakres zainteresowań medycyny społecznej, które należy łączyć z podstawowymi umiejętnościami lekarskimi. Dla ścisłego związania studenta ze środowiskiem jego przyszłej pracy kształcenie powinno organizować się nie tylko w zakładach uczelni, ale także w terenowych jednostkach ochrony zdrowia.

5. Niezbędna jest dalsza praca nad unifikacją wymagań i metod egzaminacyjnych w skali uczelnianej i krajowej. W tym celu ważne byłoby wprowadzenie:

a) jednolitych, standardowych wymagań egzaminacyjnych;
b) rozszerzenie obiektywnych, ilościowych metod egzaminacyjnych.
Wydaje się celowe powołanie państwowej komisji, która z jednej strony zajęłaby się określeniem wymagań, a z drugiej opracowaniem i stosowaniem obiektywnych form egzaminacyjnych w skali krajowej.

Więcej samodzielności

    Samoedukacja (doskonalenie metod studiowania).Przede wszystkim konieczne będzie doskonalenie metod uczenia się, a nie nauczania. Problem doskonalenia metod przeznaczonych dla wielkich zbiorowości jest bardzo skomplikowany. Jak go rozwiązać? W przyszłości system uczenia stanie się bardziej luźny, zindywidualizowany. Czy student położy większy nacisk na wykłady, lekturę czy laboratoria, będzie to zależne przede wszystkim od niego samego i jego doradcy. Pomogą mu w tym w przyszłości bogate środki techniczne (np. dostęp do wielu bibliotek krajowych i zagranicznych pozą pomocą nowoczesnych środków łączności). Studia będą mogły być przyspieszone lub opóźnione. Nie będzie sztywnego nakazu odbycia obowiązkowej liczby wykładów lub seminariów. Profesor będzie starszym towarzyszem studenta w jego wielkiej indywidualnej przygodzie zdobywania wiedzy. Egzaminy będą polegały nie na ocenie ilości przyswojonej informacji, ale na określeniu stopnia organizacji zdobytej wiedzy w umyśle studenta.
    W obecnym systemie studiów aktualne jest powiedzenie Abrahama Lassa, że „uczenie się zostało pozbawione radości". Oby w XXI wieku radość uczenia powróciła. Będzie ona przecież wzbogacona o wiele nowych celów, treści, adaptacji, metod technotronicznych i technologii dydaktycznych.
 

Powrót do spisu treści

---

 
Z POSIEDZENIA KOMITETU BADAŃ NAUKOWYCH

    17 marca 1999 roku odbyło się posiedzenia Komitetu Badań Naukowych. Obradom przewodniczył Przewodniczący Komitetu prof. Andrzej Wiszniewski.
    Departament Badań przedstawił wniosek Ministra Edukacji Narodowej zgłaszający propozycje podziału środków wydzielonych przez KBN na badania własne szkół wyższych w 1999 roku w wysokości 202 400 000 zł między ministrów nadzorujących szkoły wyższe. Po dyskusji Komitet ostatecznie zatwierdził następujący podział:
Resort dotacja w 1998 r. [w zł] dotacja w 1999 r. [w zł]

• MEN 138 250 000 157 805 000
• MZiOS 26 490 000 32 637 000
• MON 9 635 000 10 052 000
• MkiSz 660 000 759 000
• UKFiT 567 000 749 000
• MtiGM 398 000 398 000
    Podsekretarz stanu w urzędzie KBN Małgorzata Kozłowska przedstawiła do rozpatrzenia przez Komitet projekt uchwały zmieniający uchwałę (nr 4/99 z 17 lutego 1999 roku) w sprawie zasad wynagradzania za recenzje naukowe i kontrole merytoryczne wykonania zadań finansowych. Propozycja dotyczyła zasad zwrotu kosztów zakwaterowania dla członków zespołów opiniodawczo-doradczych lub sekcji specjalistycznych w przypadkach posiedzeń trwających dłużej niż jeden dzień. Komitet zdecydował, że w takich przypadkach następować będzie zwrot kosztów na podstawie przedłożonego rachunku. Dyrektor Departamentu Prawnego poinformowała, że była to 251 uchwała podjęta od chwili powstania Komitetu Badań Naukowych.
    Przewodniczący opiniodawczo-doradczego Zespołu ds. Projektów Celowych Zamawianych przedstawił wnioski:
• Zespołu Nauk Medycznych o ponowne ogłoszenie konkursu na realizację projektu badawczego zamawianego (PBZ 30-15) "Diagnostyka molekularna prątka gruźlicy Mycobacterium tuberculosis" - Komitet wniosek oddalił.
• Zespołu Nauk Humanistycznych o ponowne ogłoszenie konkursu na realizację PBZ 08-15 "Model funkcjonowania ustawicznej edukacji zawodowej w Polsce w perspektywie integracji z Unią Europejską" - Komitet wniosek zaakceptował.
• Zespołu Elektroniki, Automatyki i Robotyki, Informacji i Telekomunikacji o odstąpienie od ustanowienia PBZ 13-14 "Koncepcja systemu informatycznego dla potrzeb Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej" - Komitet wniosek zaakceptował.
    Departament Współpracy z Zagranicą i Integracji Europejskiej przedstawił informację w sprawie działań prowadzonych w celu przystąpienia Polski do 5. Programu Ramowego UE. Według informacji przekazanych ostatnio przez Komisję Europejską, można oczekiwać, że Rada Ministrów UE i Parlament Europejski wyrażą swą opinię na temat projektu Decyzji Rady Stowarzyszenia UE - RP (która będzie podstawą prawną uczestnictwa Polski w 5PR) w kwietniu lub maju br. W konkursie o granty na dofinansowanie przygotowań do uczestnictwa w 5PR wpłynęły 823 wnioski. Zespół ds. Współpracy z Zagranicą i Integracji Europejskiej dokonał oceny większości z nich, z czego 186 otrzymało notę najwyższą (zostało jeszcze do ocenienia około 190). Departament ma nadzieję, że do końca marca lista zaakceptowanych wniosków zostanie opublikowana na stronie KBN w Internecie.
    Sprawozdanie z wykonania budżetu w 1998 roku - część 48 Komitet Badań Naukowych przedstawiła minister Małgorzata Kozłowska. Przewodniczący KBN podkreślił fakt wykonania ubiegłorocznych wydatków na poziomie 99,998 proc. wielkości planowanej. Następnie minister Kozłowska omówiła układ wykonawczy do ustawy budżetowej na rok 1999 w części 48. Planowane wydatki w dziale Nauka wynoszą 2 742 811 000 zł (w roku ubiegłym wyniosły blisko 2 405 615 000 zł).
    Kolejne posiedzenie Komitetu zaplanowano na 21 kwietnia br. (M.K.)
(oprac. na podstawie informacji prasowej KBN)
   Powrót do spisu treści

---

 
LISTA FILADELFIJSKA ISI
 

    Na stronach www.isinet.com Instytutu Informacji Naukowej (ISI) w Filadelfii znajduje się Masters Journal List, tzw. lista filadelfijska najlepszych czasopism naukowych na świecie.
    Lista zawiera ok. 7700 tytułów ze wszystkich dziedzin nauki, w tym ok. 30 czasopism polskich, głównie wydawanych po angielsku. Są to m.in.: Acta Biochimica Polonica, Acta Neurobiologiae Experimentalis, Acta Societatis Botanicorum Poloniae, Acta Astronomica, Acta Physica Polonica, Acta Poloniae Historica, Bulletin of the Polish Academy of Science – Chemistry, Chemia Analityczna, Folia Histochemica et Cytopathologica, Journal of Physiology and Pharmacology, Polish Journal of Pharmacology.

(M.K.)
   Powrót do spisu treści

---

STUDENCI MEDYCYNY – PODCHORĄŻOWIE Z UJAZDOWA

Prof. dr hab. med. Edward Rużyłło
 
    Zamek Ujazdowski istnieje w Warszawie od 13 wieku. Początkowo był to gród książąt mazowieckich (1262-1526), później był rezydencją królów polskich (1526-1792), a w okresie 1792-1944 jako Szpital Ujazdowski był ściśle związany z losami Ojczyzny. W latach 1922-1939 Zamek ten został związany z Wydziałem Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, gdyż mieszkali w nim podchorążowie – studenci tego Wydziału, studiujący medycynę dla potrzeb Wojska Polskiego. W czasie wspólnych studiów z koleżankami i kolegami Wydziału Lekarskiego UW podchorążowie z Ujazdowa brali żywy udział w życiu tej wspólnoty uniwersyteckiej, zarówno w zajęciach uniwersyteckich, jak też w działalności Koła Medyków.
    W bliskiej współpracy ze studentami medycyny brało udział wielu profesorów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Życzliwość tych profesorów do studentów, ich oddziaływanie wychowawcze w częstych spotkaniach ze studentami medycyny powodowało, że profesorowie ci byli niezmiernie szanowani i serdecznie zapraszani na różnego rodzaju spotkania ze studentami medycyny. W  pamięci utrwaliły się na zawsze ich nazwiska oraz ich rady i wskazania deontologiczne. Pozwolę sobie ich wspomnieć, przedstawiając nazwiska tych profesorów w kolejności alfabetycznej: Franciszek Czubalski, Adam Czyżewicz, Wiktor Grzywo-Dąbrowski, Józef Hornowski, Edward Loth, Witold Orłowski, Mieczysław Michałowicz, Ludwik Paszkiewicz, Franciszek Vemulet.
    Równie ważną rolę wychowawczą spełniali dowódcy wojskowi, stymulując patriotyzm, rozwijając poczucie honoru obywatelskiego i żołnierskiego oraz hierarchię wartości moralnych i humanistycznych. Pozwolę sobie również wymienić ich w wojskowej kolejności hierarchicznej: gen. Stefan Hubicki, gen. Jan Kołłątaj-Srzednicki, płk Zygmunt Gilewicz, płk Ksawery Maszadro, płk doc. Michał Rosnowski, płk prof. Witold Zawadowski, kpt. Wilhelm Borkowski, kpt. Michał Bereza, kpt. Jan Hauslinger.
    Wojna 1939-1946 zniszczyła wszystko. Zamek Ujazdowski został po wojnie rozebrany przez władze sowieckie, a następnie odbudowany w 1972 roku w innej strukturze architektonicznej. Zostały zniszczone marmurowe płyty wmurowane w 1927 roku w hallu głównej klatki schodowej zamku na 1 i 2 piętrze. Płyty te miały złotymi zgłoskami wyryte nazwiska lekarzy poległych na polu bitwy lub zmarłych w walce z chorobami zakaźnymi, z następujących wojsk polskich:

• Legionów Dąbrowskiego i Księstwa Warszawskiego;
• Powstania Listopadowego;
• Powstania Styczniowego;
• Legionów Piłsudskiego.
Oddzielną tablicę poświęcono pamięci generała dr. med. Karola Kaczkowskiego.
    Aby przywrócić ciągłość historyczną Zamku Ujazdowskiego, absolwenci Szkoły Podchorążych Sanitarnych żyjący w Polsce i w Anglii ufundowali w 1997 roku tablicę pamiątkową upamiętniającą pobyt podchorążych – studentów medycyny w gmachu Zamku Ujazdowskiego.
    Tablica upamiętnia tych, którzy służyli polskim żołnierzom w ochronie ich zdrowia zarówno w czasie wojny, jak i w czasie pokoju. Daje wyraz szacunku dla lekarzy i pielęgniarek, którzy w okresie okupacji hitlerowskiej zapewnili rannym i chorym w Szpitalu Ujazdowskim nie tylko doskonałą pomoc leczniczą, ale kontynuowali podziemną działalność patriotyczną, co spowodowało, że szpital określono nazwą „Republika Ujazdowska".
    Mam nadzieję, że ta skromna tablica pamiątkowa będzie sprzyjała dalszemu odrodzeniu narodowemu, pobudzi młode pokolenia Polaków do stawania się lepszymi, w zgodnej i rozsądnej współpracy wszystkich Polaków na rzecz wspólnego dobra narodowego.
   Powrót do spisu treści

---

 
JUBILEUSZ 75-LECIA PROF. DR. HAB. ANDRZEJA DANYSZA

Dr med. Tadeusz Kocon – Przewodniczący Stowarzyszenia Wychowanków Warszawskiej Medycyny i Farmacji
 
    W czasie VII Międzynarodowych Targów Farmaceutycznych – „Lek w Polsce" odbyła się uroczystość 75-lecia prof. dr. hab. med. Andrzeja Danysza.
    Prof. dr hab. med. Andrzej Danysz urodził się 22 listopada 1924 roku w Warszawie. Studia medyczne rozpoczął w Prywatnej Szkole dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego Jana Zaorskiego. Studiował do 1944 roku. W latach 1943-44 był demonstratorem w zakresie Anatomii Prawidłowej. Po Powstaniu Warszawskim wyjechał do Krakowa i tam od 1945 roku kontynuował studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego i ukończył je w 1948 roku. W Krakowie pracował (1945-47) jako asystent Zakładu Anatomii Prawidłowej, a potem (1947-50) jako asystent Zakładu Farmakologii. W 1950 roku został powołany do wojska i służył do 1957 roku. W 1957 roku rozpoczął pracę w Zakładzie Farmakologii AM w Białymstoku gdzie pracował do roku 1969. Wtedy przeniósł się do Instytutu Leków w Warszawie na stanowisko Kierownika Zakładu Farmakologii, a następnie Dyrektora Instytutu.
    Był członkiem wielu komitetów Polskiej Akademii Nauk, Sekretarzem Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia, Instytutu Leków, Instytutu Farmaceutycznego, Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej Kadr Naukowych, Komitetu Nagród Państwowych i innych.
    Jest autorem ponad 400 publikacji, podręczników i monografii. Podręcznik dla średniego szkolnictwa medycznego doczekał się 11 wydań. Jest promotorem 38 prac doktorskich i opiekunem wielu habilitacji.
    Za działalność w Białymstoku otrzymał godność „Doktora Honoris Causa" AM w Białymstoku i medal „Zasłużony dla Białostocczyzny". Posiada także Złoty Medal Międzynarodowej Akademii w Paryżu, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal za Zasługi dla Parlamentu Europejskiego i inne.
 Prof. dr hab. med. Andrzej Danysz rozpoczynał studia medyczne w Prywatnej Szkole dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego, a studia w tej szkole według Statutu Stowarzyszenia Wychowanków Warszawskiej Medycyny i Farmacji są zaliczane do uczelni poprzedzających Akademię Medyczną.

Powrót do spisu treści

---

Z ŻAŁOBNEJ KARTY

W dniu 11 marca 1999 roku zmarła
dr med.
MARIA KROTOCHWIL-SKRZYPKOWA
specjalista chorób dzieci , wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny Kliniki Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego
Akademii Medycznej.
 

Powrót do spisu treści

---

UWAGA STUDENCI
 
Redakcja miesięcznika „Z Życia Akademii Medycznej w Warszawie" zaprasza wszystkich chętnych do współpracy.
Oczekujemy na teksty reportażowe opisujące wydarzenia z terenu Uczelni, refleksje i przemyślenia związane z medycyną, nauką, filozofią oraz na krótkie teksty literackie."
  .

---

• Powrót do spisu treści numeru 3/99
• Powrót do strony głównej "Z Życia Akademii Medycznej w Warszawie"
• Powrót do stron Biblioteki Głównej AM

---